Standart Sıkıştırma (Proktor) Deneyi
   Laboratuarda sıkıştırma deneyinde, belirli boyutlardaki bir kap içindeki su içeriği belirli bir zemine, yine belirli bir sıkıştırma enerjisi uygulanır ve sonra zeminin birim hacim ağırlığı (yoğunluğu) belirlenir.Bu işlem değişik su içeriklerinde zeminin birim hacim ağırlığı ve su içeriği oranı arasında belirli bir ilişki elde edinceye dek birkaç kez yinelenir.
Boş molt ve alt tablası birlikte 0.01 gr duyarlıkta tartılır (üst yükselme halkası takılmaksızın) Molta üst yükselme halkası takılır Hazırlanmış olan numune geniş tavaya serilir ve üzerine su serpici ile su serpilir.Havada kurutulmuş bu numuneye eklenecek su, zeminin kestirilen optimum su içeriğinden yaklaşık %6 daha düşük bir nokta elde edilecek oranda olmalıdır. Şöyle ki; plastik olmayan zeminler için verilen su öyle olmalıdır ki malzeme avuç içi ile sıkıca sıkıldığında parmaklarla hafif bir basınç uygulandığında kırılmayacak biçimde toprak olsun.Plastik zeminlerde daha dirençli bir toprak olacak ölçüde su verilir.
  Moltun içine konduğunda 5-7 cm yükseklikte bir katman oluşturacak şekilde malzeme alınır ve molta konur. Molt içindeki malzemenin yüzeyi hafifçe bastırılarak düzeltilir.Belirli yükseklikten (30.5 cm) düşen tokmakla, 25 darbe vurularak malzeme sıkıştırılır.Her darbeden sonra molt ya da tokmak hafifçe döndürülerek veya kaydırılarak darbelerin düzgün dağılması sağlanır.Sıkıştırılmış bu tabakanın üstü bıçak ya da spatula ile hafifçe çizilir.Yeterli ölçüdeki malzeme molta konarak  bir önceki işlem tekrarlanır.

Aynı biçimde bu sıkıştırılmış ikinci katmanında toplam yüksekliği (molt yüksekliğinden fazla) 12-13 cm olmalıdır Moltun üst yükselme halkası, halka ile moltun birleşim noktasında numunede kopma olmaması için döndürülerek çıkartılır.Molt yüksekliğinden fazla olan sıkıştırılmış numune, düzgün bir çelik cetvelle merkezden kenarlara doğru taşlanarak. molt üst düzeyinde düzgün bir biçimde kesilir.
Moltun dış kesimindeki malzemeler iyice temizlendikten sonra molt alt tabladan çıkarılır, numune ve molt birlikte 0.01 gr duyarlıkta tartılır ve yazılır.Numune molttan çıkartılır Sıkıştırılmış numunenin molttan çıkarılması zaman kazanma açısından numune çıkarıcı ile yapılabilir Su içeriği belirlenmesi için yaklaşık 100 gr malzeme sıkıştırılmış numunenin üst, orta ve alt bölümlerinden alınır.
Çıkarılan bu sıkıştırılmış numune elle 4 nolu elekten geçecek biçimde ufalanarak tavada kalan malzeme ile yine karıştırılır.Su püskürtücü ile su püskürterek numunenin su içeriği %2 ~ %3 oranında arttırıl ir. Suyun düzgün olarak dağılması için malzeme iyice karıştırılır. Yukarıda anlatılan sıkıştırma yöntemi aynen her defasında malzemenin su içeriği %2 ~ %3 oranında arttırılarak 5-6 kez ya da malzeme iyice ıslak ve çamurumsu bir duruma gelinceye dek uygulanır.

Standart sıkıştırma deneyi sonuçları, aritmetik eşelde çizilen bir sıkışma eğrisi biçiminde verilir.Bu eğri, her aşama için bulunan su içeriği değerlerim yatay eksende, buna karşı gelen kuru birim hacim ağırlık değerlerin! düşey eksende göstererek elde edilir Birçok zemin için eğri parabol şeklindedir.
Sıkışma eğrisinin en yüksek (tepe) noktasına karşılık gelen su içeriği ve inim birim hacim ağırlık değerleri o zeminin "optimum su içeriği" ve "en büyük kuru birim hacim ağırlık (yoğunluk)" değerleri olarak belirlenir. 

grafikk.jpg
 
Arazide Sıkışmanın Kontrol Edilmesi
a)Belli Boyutta Çukur Açmak:
Birim hacim ağırlığı kabaca bulmak istiyorsak ve zemin yeteri kadar kohezyonlu ise uygulanabilir 10*10 cm, 15*15 cm lik alan çizilir ve derine doğru 5-10 cm inilir.Çıkan malzeme tartılır Açılan çukurun küp veya prizma olmasın dikkat edilir.Şeklin boyutlarına göre çukurun hacmi hesaplanır Ağırlık hacme bölünürse yaş birim ağırlık bulunur Numunenin rutubeti bulunarak kuru birim ağırlık hesaplanır.
Diğer bir çukur açma yönteminde ise açılan çukur birim özgül ağırlığı bilinen malzeme ile doldurulur Çukurdan çıkan malzeme tartılır d^m/V den çukurun hacmi hesaplanır.Daha sonra çukurun hacmi ve çıkan malzemenin ağırlığından malzemenin birim hacim ağırlığı hesaplanır.
b)Yağ Metodu
c)Proktor İğnesi Metodu
d)Balon Metodu
e)Nükleer Aletlerle Yapılan Denemeler

Yorumlar (3)add
...
Yorumu Yazan necat coşar , Eylül 22, 2010
b,c,d,e metodlarının da en azından a metounda olduğu gibi açıklamasını yapmak mümkün olamazmı?
Saygılarımla
...
Yorumu Yazan atahan , Haziran 21, 2012
Güzel paylasım yanlız cok karısık anlatmıssınız anlatıma dikkat edersek mükemmel bi paylasım olmus eyw.
...
Yorumu Yazan Tural , Haziran 24, 2013
meraba sizden bi shey daha sormak isterim standart proktor kac tabak doldurulur? ben bunu kac defalarla yaptim amma sonucu hicde guzel alamadim neden mi? cunki standart proktordan aldigi quru birim agirligiyla CBR sikismalari cok yuksek cikiyor.sizden rica ediyorum bana bununla ilgili genish bilgiler veresiniz onceden tesekkurlerimi iletirim Azerbaycan Tural Ismayilov
Yorum yazın
Yazı Alanını Küçült | Yazı Alanını Büyüt

busy
 
< Önceki   Sonraki >

Reklam Verin

Kalitekontrol.org'a Reklam Verin!

Saat - Tarih

Anket

S  0  1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12  13  14  15 - NBA - NBA Forum
Reklam Gizlilik Politikası