Marshal Metodu

Marshall deneyi deneme numunelerinin hazırlanması ile başlar . Bu iş için her şeyden evvel aşağıdaki hususların sağlanması gereklidir;

Kullanılacak malzeme evsaf bakımından şartnamelere uyacaktır.

Hazırlanmış agrega karışımlarının elek analizleri şartnameye uygun olacaktır.

Kesafet ve boşluk analizi için , karışımda kullanılan bütün agregaların hacim özgül ağırlıkları tayin edilmiş olacaktır.

DENEY NUMUNELERİNİN HAZIRLANMASI

Hususi bir karışım veya agrega gradasyonu için Marshall metodu ile optimum asfalt miktarı tayininde , muhtelif asfalt miktarını ihtiva eden numune serileri hazırlanır. Bu numunelerin muayyen bazı tecrübelere tabii tutulması sonucu elde edilen değerlere istinaden çizilen eğrilerden bir ‘optimum değeri bulunur.Deney numuneleri , asfalt miktarının her numune serisinde %0,5 arttırılması ve ‘optimum’asfalt miktarına nazaran en az %2 aşağıdan başlanarak yine optimum değeri %2 aşacak şekilde ayarlanması suretiyle hazırlanır.

Bu laboratuar tecrübeleri ile asfalt miktarını tayin etmek için , evvela ‘optimum’ asfalt miktarının takribi olarak tespiti gerekir. Yeterli deney neticeleri elde etmek için her bir asfalt miktarında umumiyetle üç numune hazırlanır.

Altı muhtelif asfalt miktarı ile yapılacak bir sıcak karışım dizayn'nın da en az on sekiz numuneye ihtiyaç olacaktır. Asfalt çimentosu için ise bir galon kafi gelir.

TEÇHİZAT

Deneme numunelerinin hazırlanması için lazım olan teçhizat aşağıdadır:

Tepsiler : Agregaları ısıtmak için metal düz dipli

Etüv ve elektrikli ısıtma plakası : agregayı asfaltı ve bir takım teçhizatı ısıtmak için kullanılır.

Kürek : Agregaları harman etmek için kullanılır.

Kaplar : Asfalt ısıtmak için teneke kutular , beherler uzun saplı kaplar

Termometre : Metal muhafazalı , cam veya metal gövdeli ve yuvarlak kadranlı olabilir . 10-232 santigrat derece hudutlarını havi , agreganın , asfaltın ve asfalt agrega karışımlarının sıcaklığının tayini için kullanılır.

Terazi : Agrega ve asfalt tartmak için , 5kg. kapasiteli 1 grama hassas . Ayrıca 2 kg kapasiteli 0,1 grama hassas terazi , sıkıştırılmış numuneleri tartmak için kullanılır.

Kaşık ve mala karıştırma işlemleri için

Spatula

Kaynar su banyosu : Sıkıştırma tokmağını ve kalıbını ısıtmak için bir elektrikli ısıtma plakası ile bir su kovasından ibarettir.

Sıkıştırma tablası : 12*12*1 inç ebadında metal başlık geçirilmiş 8*8*18 inç ebadında bir tahta destekten ibarettir.alttaki tahta destek meşe , çam , veya ft**3 nün ağırlığı 42-48 pound arasında olan başka bir tahta olacaktır. Tahta destek betona dört köşeli bir bilezikle bağlanmıştır. Metal başlık tahta desteğe sıkıca raptedilmiştir. Sıkıştırma tablası şakülünde yerleştirilmemeli , başlıkta tesviyesinde olmalıdır ve bütün sistemde kompakşın esnasında sallanmayacak şekilde oturtulmuş olmalıdır.

Sıkıştırma kalıbı : Bir taban levhası , bir şekil verme kalıbı ve bir de üst parçadan ibarettir. Şekil verme kalıbının iç çapı 4 inç ve yüksekliği takriben 3 inçtir , taban levhası ve üst parça şekil verme kalıbının her iki ucuna da uyabilecek şekilde yapılmıştır.

Sıkıştırma tokmağı : Vurma yüzü 3 7/8 inç çapındadır. 10 poundluk bir ağırlığın 18 inç yükseklikten düşmesini sağlayacak şekilde yapılmıştır.

Çıkartma krikosu : Tokmaklanmış numuneleri kalıptan çıkartmak için kullanılır.

Renkli kalemler : Numunelerin üzerini işaretlemek için kullanılır.

 

Marshall metodunda her bir sıkışmış numuneye aşağıdaki tecrübeler ve analizler tatbik edilir:

Hacim özgül ağırlığı tayini

Stabilite ve akma tecrübesi

Kesafet ve boşluk analizi

Kullanılan teçhizat :

4 inç çapında ve 2 ½ inç yüksekliğindeki numunelerin tecrübeleri için şunlar lazımdır:

tazyik ve tecrübe makinesi , 110 volt ile çalışır. Numunelere ,yarım daire şeklindeki tecrübe kafaları vasıtası ile ve dakikada iki inç hareket ederek muntazam bir yük tatbik eder . Tatbik edilen yükü ölçmek için kalibre edilmiş bir deneme halkası , bir stabilite tecrübe kalıbı , ve maksimum yükteki ezilmenin miktarını veren Marshall flowmetresi ile teçhiz edilmiştir. Yük ve deformasyonu gösteren aletler ile teçhiz edilmiş herhangi bir tazyik makinesi de Marshall tazyik makinesi yerine kullanılabilir.

Su banyosu ; asgari 6 inç derinlikte olacak ve içindeki suyu 140 F de termostatik olarak tutabilecektir. Ayrıca numuneleri banyo tabanından asgari 2 inç yükseklikte tutabilecek delikli bir rafla teçhiz edilmiş olacaktır.

STABİLİTE VE AKMA TECRÜBELERİ

stabilite tecrübe kalıbı içerisine 4 inç çapında metal bir silindir koyun , flowmetreyi kılavuz çubuğu üzerine yerleştirerek sıfıra ayarlayın.

Numuneleri teste tabi tutmadan evvel 60 derecelik su banyosunda 30- 40 dakika tutunuz.

Stabilite tecrübe kalıbının iç yüzeylerini iyice temizleyin. Üst segmanın kılavuz çubukları üzerinde kolayca kayabilmesini temin için çubuklar ince bir yağ tabakası ile yağlanır. Tatbik edilen yükü okumak için bir ayar halkası kullanılacaksa , buna ait göstergenin yük yok iken sıfırı gösterecek şekilde ayarlanmış olması lazımdır.

Tecrübe makinesi hazır olunca , numuneyi su banyosundan çıkarın, sathını dikkatle kurulayın. Stabilite tecrübe kalıbının alt segmanın ortasına yerleştirin. Üst segmanı takın . Tazyik makinesinin altına yerleştirin. Flowmetreyi evvelce işaretlenmiş olan kılavuz çubuğu üzerine oturtun.

Numuneye dakikada 2 inçlik sabit bir yük tatbik edin ve bu işe numune kırılana kadar devem edin. Kırılma anı göstergede okunan maksimum yük olarak alınacaktır. Böylece 60 derecedeki numunenin kırılması için gereken total yük Marshall stabilitesi olarak tarif edilir.

Stabilite denemesi devam ederken , flowmetreyi yerinde bastırınız , yük döndüğü anda kaldırınız , okuyarak değeri kaydediniz. Bu değer numunenin akma değeri olup birim 1/100 inçtir. Yani , bir numune 0.15 kadar deforme olmuş ise , bunun akma değeri 15 tir .

Stabilite ve akma değerlerine ait bütün ameliye , numunenin su banyosundan çıkartılmasından itibaren 30 saniye zarfında tamamlanmış olacaktır.

 

KESAFET VE BOŞLUK ANALİZİ

Stabilite ve akma denemelerinin yapılmasından sonra , deneme numunelerinin her serisi için aşağıda gösterildiği gibi kesafet ve boşluk analizi yapılır.

Her asfalt muhtevasındaki numunelerin hacim özgül ağırlıklarının vasatisi alınır ; yanlış olduğu açıkça görülen değerler ortalamaya dahil edilmezler.

Her bir asfalt muhtevası için ortalama birim ağırlığı , ortalama hacim özgül ağırlığının 62,4 ile çarpılması ile elde edilir.

Asfalt miktarlarına karşı birim ağırlıkların işaretlenmiş olduğu bir grafik hazırlayınız ve işaretlenmiş noktaları birleştirerek bütün değerler için en uygun olan eğriyi elde ediniz.

Grafikten her asfalt miktarı için birim ağırlık değerini doğrudan doğruya okuyunuz ve 62,4 ile bölerek hacim özgül ağırlıklarını hesap ediniz. Böylece elde edilen hacim özgül ağırlığı ayrıca boşluk hesabında da kullanılacaktır.

Agreganın hacim özgül ağırlığını ve kaplama karışımının ölçülen Maksimum Teorik özgül ağırlığını (rice metodu) kullanarak , kuru agreganın beher libresinin absorbe etmiş olduğu asfalt miktarını , boşluk % sini (V.M.A) hesap ediniz. Rutin karışım dizayn'ı için kaplama karışımının ölçülen maksimum teorik özgül ağırlığı (rice metodu) , tercihan optimum veya optimuma yakın olan en az 2 asfalt muhtevasına tayin edilir. Agreganın absorbe ettiği asfalt muhtevası için vasti değer hesap edilir.

GENEL KARAKTER GÖRÜNÜMÜ

stabilite değeri asfalt miktarının artması ile bir maksimum değere kadar çıkar,bundan sonra düşer.

Akma miktarı asfalt miktarının artması ile yükselir.

Toplu karışımın birim ağırlığı için çizilen eğri stabilite eğrisine benzer , sadece maksimum birim hacim ağırlık normal olarak (fakat her zaman değil) maksimum stabiliteye nazaran biraz daha yüksek asfalt miktarına tekabül eder.

Boşluk % si , asfalt miktarı arttıkça azalıp ve bir boşluk miktarına yaklaşır.

Mineral agregadaki boşluk %si umumiyetle önce asfalt miktarının artması ilr bir minimuma kadar azalır , bilahare asfalt miktarının daha da artması ile yeniden yükselir.

Optimum asfalt miktarının tayini

Asfalt kaplama karışımının optimum asfalt miktarı yukarıda ana hatları gösterildiği gibi , elde edilen neticelerden tayin edilir. Asfalt miktarı aşağıdaki husuları sağlayan değerlere istinaden tayin edilir.

maksimum stabilite

maksimum birim ağırlığı

aşağıda ‘uygun kaplama karışımları için kriter ‘ adlı paragrafta boşluk %si için verilen limitlerin ortalaması,

Optimum asfalt miktarını aşağıdaki gibi tayin ediniz;

maksimum stabiliteye tekabül eden asfalt miktarı %4,8

maksimum birim ağırlığa tekabül eden asfalt miktarı %5,1

%4 boşluk temin eden asfalt miktarı

vasti optimum asfalt miktarı %4,3/%4,7

KARIŞIM DİZAYNININ SEÇİMİ

Seçilen karışım dizayn'ı kriterlere uyacak en ekonomik dizayn

olmalıdır. Şayet ekonomik mülahazalar eşitse , daha yüksek stabilite gösteren karışım seçilir. Anormal derecede yüksek stabilite ve anormal derecede düşük flowlu karışımlar ekseriya tercih edilmez , çünkü böyle karışımların kaplamakarı daha rijit ve kırılgan olmaya meyyaldirler ve ağır trafik altında çatlayabilirler.

Ekonomik veya diğer sebeplerde istenenlere uymanın mümkün olmadığı hallerde boşluk için %1 toleransa müsaade edilir. Mamafih , hiçbir şekilde flow değerinin aşılmasına , veya stabilitenin istenenden daha düşük olmasına müsaade edilmemelidir. Bu değişikliklere ancak çok özel hallerde ve ancak kullanılan agrega karışımının tatminkar bir servis sağlayacağından emin olmak şartı ile müsaade edilmelidir. 

Yorumlar (0)add
Yorum yazın
Yazı Alanını Küçült | Yazı Alanını Büyüt

busy
 
< Önceki   Sonraki >
S  0  1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12  13  14  15 - NBA - NBA Forum
Reklam Gizlilik Politikası